YAPAY ZEKA BİZİM İÇİN YAZDI VE SEYAHAT ÖZGÜRLÜĞÜ

 Bu sayıda yapay zekâ dergimiz için “Gelin Kuşları”nı yazdı. Neden yapay zekâya yazdırdık neden bir yazar yazmadı uzun hikâye ve tartışma konusu. Kısaca böyle bir şeyi denemek istedik diyelim…

SEYAHAT ÖZGÜRLÜĞÜ

Bütün ülke vize başvuru formlarında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları 13. maddesine göre “Seyahat Etme Hakkınızı” kullanmak istiyor musunuz?” diye bir soru vardır. Heyecanla “Evet” dersiniz ama orada sizin evet demeniz bir şey ifade etmez. Vize için başvurduğunuz ülke “Dur bakalım sen seyahat etmek istiyorsun ama biz uygun görüyor muyuz?” diye söze başlar, bir sürü evrak talep edilir ve süreç başlar. Evraklar, tapular, belgeler, banka hesap dökümleri, valla gezip geleceğim kalmak niyetinde değilimler havada uçuşur. Seyahat özgürlüğünüz kapsamında vize için başvurduğunuz ülke ikna olursa, “Buyur seyahat özgürlüğünü kullan” der ve vizenizi verir. O da belki birkaç gün belki birkaç ay…

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 13. maddesine göre insanların seyahat etme özgürlüğü varsa, vize neden var? Efendim 13. madde size kendi ülkenizden çıkma hakkı veriyor ama başka ülkeye girme hakkını garanti etmiyor. Neymiş devletlerin egemenliği hukuku varmış.

İnsanlara seyahat etme özgürlüğü verilmiş olmasına rağmen, bu özgürlüğün lafta kalması, vize şartına bağlanması, bu hakkın aslında olmadığı gerçeğini ortaya koyuyor.

Ülkelerin çeşitli nedenlerle vize uygulamasını anlıyorum. Belki de bildiğimiz bilmediğimiz birçok nedenle vize mutlaka olmalı. Ama pratikte şunu gördüm ki illegal yollarla seyahat etmek isteyenler bir şekilde gitmek istedikleri ülkeye ulaşıyorlar. Ülkelerin vize sisteminin dışında bir sistem daha var ki, insanlar bu sistemi kullanarak, vize sistemini baypas ediyorlar. İnsanlar çoğu zaman vize sisteminden daha hızlı sonuçlarla diledikleri ülkelere ulaşabiliyorlar. Sonradan yasal olmayan yollarla ülkede kalmanın zorluklarıyla karşılaşıyor olsalar da sonuçta istedikleri ülkeye gitmiş oluyorlar.

İnsanların seyahat özgürlüğünü kullanmaları kolaylaştırılmalı. Vize alma süreçleri daha adil olmalı. Daha pratik çözümler bulunarak vizeler daha kısa sürede verilmeli. Belki gidecek kişiye bir taahhütname imzalatılmalı, belki başka bir yöntem bulunmalı ama mutlaka şu vize meselesi sorun olmaktan çıkmalı.

Mutlaka vize verilmesi gereken birçok kişinin vize alamadığını görüyoruz. Birçok kişi gideceği yere zamanında gidemiyor. Aylar sonrasına verilen randevular, hazırlanan onca evrak, harcanan paralar ve sonunda çoğu zaman hayal kırıklığı…